Πλεξιγκλάς

Το πλεξιγκλάς, γνωστό και ως ακρυλικό γυαλί, χρησιμοποιείται από μοντελιστές, φωτογράφους, εικαστικούς και όσοι μαστορεύουν στο σπίτι. Διατίθεται σε έτοιμες διαστάσεις από 20 × 30 cm και δεν κόβεται στα μέτρα σας. Μπορείτε να κόψετε μόνοι σας ένα μικρότερο κομμάτι από το φύλλο, ακολουθώντας τις παρακάτω οδηγίες. Το διάφανο πλεξιγκλάς διατίθεται σε πάχη 1,8, 3 και 5 mm, καθώς και σε γαλακτερή και έγχρωμη έκδοση 3 mm (κίτρινο, μπλε, κόκκινο, πράσινο) και σε ασημί καθρεφτιζέ έκδοση πάχους περίπου 2,8 mm. Ανάλογα με το προϊόν, το πλεξιγκλάς είναι χυτό ή εξηλασμένο, κάτι που επηρεάζει κυρίως τη χάραξη με λέιζερ. Θα βρείτε και άλλα υλικά στην κατηγορία φύλλα και πάνελ για δημιουργία.

Πού είναι κατάλληλο το πλεξιγκλάς

Μοντέλα, διοράματα και βιτρίνες

Με διάφανο πλεξιγκλάς μπορείτε να κόψετε τζάμια για παράθυρα σε μοντέλα κτιρίων και κουκλόσπιτα, ή ένα προστατευτικό κάλυμμα για μια φιγούρα, ένα μοντέλο αυτοκινήτου ή ένα ορυκτό — πέντε κομμάτια κολλημένα σε σχήμα κουτιού. Σε ένα διόραμα, ένα διάφανο κομμάτι μπορεί να αναπαριστά την επιφάνεια του νερού, τον πάγο ή το γυαλί.

Επιλογή: Για παράθυρα και μικρά καλύμματα επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 1,8 mm, ενώ για βιτρίνες με πλευρές μεγαλύτερες από περίπου 25 cm επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 3 mm. Θα βρείτε και άλλα υλικά στην κατηγορία υλικά για διοράματα και μακέτες.

Αρχιτεκτονικές μακέτες και στένσιλ

Στις αρχιτεκτονικές μακέτες, το διάφανο πλεξιγκλάς χρησιμοποιείται για την υάλωση παραθύρων και διάφανων τοίχων. Επειδή μπορείτε να βλέπετε μέσα από αυτό, είναι επίσης κατάλληλο για ανθεκτικά στένσιλ: για αερογράφο ή σφουγγάρι, για το κόψιμο υφάσματος στο patchwork, για γράμματα ή για επαναλαμβανόμενη αντιγραφή σχεδίων και κοπή.

Επιλογή: Επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 1,8 mm. Κόψτε ευθεία σχήματα με κοπίδι ή με λέιζερ. Δείτε επίσης τεχνικούς χάρακες και στένσιλ.

Κορνίζες και φωτογραφία

Το διάφανο πλεξιγκλάς μπορεί να αντικαταστήσει το γυαλί σε μια κορνίζα, όταν θέλετε ελαφρύτερη και ασφαλέστερη υάλωση — σε παιδικό δωμάτιο, πάνω από σκάλες ή σε κορνίζες που μεταφέρονται. Μπορείτε επίσης να «αιωρήσετε» τη φωτογραφία κάτω από το πλεξιγκλάς, χρησιμοποιώντας αποστάτες. Σε έργα με παστέλ, κάρβουνο ή μαλακό μολύβι, ο στατικός ηλεκτρισμός του πλεξιγκλάς μπορεί να ανασηκώσει σωματίδια από το έργο. Σε αυτή την περίπτωση, επιλέξτε γυαλί ή αντιστατικό πλεξιγκλάς και αφήστε μεγαλύτερη απόσταση από το έργο, με πασπαρτού ή λωρίδα απόστασης (spacer).

Επιλογή: Για υάλωση κορνίζας περίπου έως A3 επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 1,8 mm. Για τοποθέτηση σε αποστάτες και μεγαλύτερες διαστάσεις επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 3 mm με χρωμιωμένους αποστάτες Ø 12 mm μήκους 25 ή 30 mm για μικρότερα κομμάτια ή Ø 16 × 30 mm για μεγαλύτερα και βαρύτερα πάνελ, σε συσκευασία των 4 τεμαχίων. Κατάλληλες είναι και οι κορνίζες και τα πασπαρτού.

Ζωγραφική σε πλεξιγκλάς

Για ζωγραφική στην πίσω πλευρά, ζωγραφίζετε στο πίσω μέρος του διάφανου πλεξιγκλάς και βλέπετε την εικόνα μέσα από το φύλλο. Αν τοποθετήσετε πολλά ζωγραφισμένα φύλλα σε αποστάτες, η εικόνα αποκτά βάθος. Το χρώμα δεν προσκολλάται καλά στη λεία επιφάνεια του πλεξιγκλάς: τρίψτε την ελαφρά (με κόκκο περίπου 400), καθαρίστε την, περάστε ακρυλικό αστάρι ή γκέσο και δοκιμάστε πρώτα την πρόσφυση σε ένα ρετάλι.

Επιλογή: Επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 3 mm. Θα βρείτε αστάρι στα προϊόντα προετοιμασίας επιφάνειας.

Καθρεφτιζέ διακοσμήσεις

Με καθρεφτιζέ πλεξιγκλάς μπορείτε να φτιάξετε έναν καθρέφτη για παιδικό δωμάτιο ή γωνιά παιχνιδιού, που δεν σπάει όπως το γυαλί, ένα καθρεφτιζέ μωσαϊκό, επιτοίχια σχήματα (αστέρια, σύννεφα, γεωμετρικά σχήματα) ή ένα καλειδοσκόπιο. Το φύλλο είναι εύκαμπτο και ακολουθεί τις ανωμαλίες της επιφάνειας, γι’ αυτό κολλήστε το σε όλη του την επιφάνεια πάνω σε επίπεδο και άκαμπτο υπόστρωμα (MDF, κόντρα πλακέ, σύνθετο πάνελ αλουμινίου). Διαφορετικά, η αντανάκλαση θα είναι κυματιστή. Λειάνετε τις ακμές μετά την κοπή.

Επιλογή: Επιλέξτε ασημί καθρεφτιζέ πλεξιγκλάς πάχους περίπου 2,8 mm. Για άκαμπτο υπόστρωμα, χρησιμοποιήστε σύνθετο πάνελ αλουμινίου.

Φωτισμός, λέιζερ και οικιακές κατασκευές

Χαράξτε ή ξύστε ένα σχέδιο στην πίσω πλευρά του διάφανου πλεξιγκλάς και φωτίστε το φύλλο με λωρίδα LED από την κάτω ακμή. Το φως μεταδίδεται μέσα από το φύλλο και βγαίνει μόνο στα σημεία της χάραξης. Το γαλακτερό πλεξιγκλάς πάνω από λωρίδα LED διαχέει το φως και κρύβει τα μεμονωμένα σημεία των διόδων. Είναι επίσης κατάλληλο για φωτεινό κουτί αντιγραφής σχεδίων. Με λέιζερ μπορείτε να κόψετε διακοσμητικά για τούρτες, σκουλαρίκια, μενταγιόν ή μπρελόκ. Στο σπίτι, το πλεξιγκλάς είναι χρήσιμο για οργανωτές, προστατευτικά πίσω από γραφείο εργασίας ή ένθετα σε πορτάκια.

Επιλογή: Για φωτεινή πινακίδα με χάραξη επιλέξτε διάφανο πλεξιγκλάς 5 mm, για διαχύτη γαλακτερό, για κοσμήματα και διακοσμητικά για τούρτες έγχρωμο πλεξιγκλάς 3 mm ή καθρεφτιζέ, και για φέροντα οικιακά μέρη διάφανο πλεξιγκλάς 5 mm.

Πώς να επιλέξετε πλεξιγκλάς: πάχος και τύπος

Οδηγίες: Πώς να κόψετε πλεξιγκλάς με κοπίδι (χαράξτε και σπάστε)

Ο κατασκευαστής συνιστά αυτή τη μέθοδο για φύλλα έως 3 mm και κοπές μήκους περίπου έως 50 cm. Κόψτε το φύλλο 5 mm με πριόνι. Για σέγα, χρησιμοποιήστε λάμα με απόσταση δοντιών 2,5 mm και απενεργοποιήστε την κίνηση εκκρεμούς (τροχιακή κοπή).

Θα χρειαστείτε:

κοπίδι για πλεξιγκλάς με αγκιστρωτή λεπίδα · μεταλλικός χάρακας · σφιγκτήρες · σταθερό τραπέζι με ίσια ακμή · γάντια ή πανί · ξύστρα ή λεπτή λίμα

1. Αφήστε την προστατευτική μεμβράνη πάνω στο φύλλο και σημειώστε τη γραμμή κοπής πάνω στη μεμβράνη.
2. Τοποθετήστε το φύλλο επίπεδα σε σταθερό τραπέζι και στερεώστε τον μεταλλικό χάρακα κατά μήκος της γραμμής με σφιγκτήρες.
3. Περάστε το αγκιστρωτό κοπίδι κατά μήκος του χάρακα, ασκώντας σταθερή και ομοιόμορφη πίεση. Κάντε τόσα περάσματα όσα είναι τα χιλιοστά του πάχους του φύλλου — περίπου τρία περάσματα για φύλλο 3 mm. Χαράξτε μόνο από τη μία πλευρά.
4. Μετακινήστε το φύλλο έτσι ώστε η χάραξη να βρίσκεται ακριβώς στην άκρη του τραπεζιού, με τη χαραγμένη πλευρά προς τα πάνω.
5. Κρατήστε σταθερό το μέρος που βρίσκεται πάνω στο τραπέζι και πιέστε προς τα κάτω το μέρος που προεξέχει, με μία αποφασιστική κίνηση. Προστατέψτε τα χέρια σας με γάντια ή πανί.
6. Λειάνετε την ακμή με ξύστρα ή λίμα. Αν πρόκειται να την κολλήσετε, πρώτα ισιώστε την με υγρό τρίψιμο και γυαλόχαρτο πάνω σε επίπεδη επιφάνεια, ώστε να σχηματίζει ορθή γωνία.

Οδηγίες: Πώς να τρυπήσετε πλεξιγκλάς χωρίς να ραγίσει

Το πλεξιγκλάς ραγίζει όταν το τρυπάνι πιάσει το υλικό, όταν η τρύπα είναι κοντά στην ακμή ή όταν βιδώσετε απευθείας στο φύλλο. Χρησιμοποιήστε κατάλληλο τρυπάνι, χαμηλές στροφές και υπόστρωμα, και ανοίξτε τρύπα με περιθώριο.

Θα χρειαστείτε:

δράπανο με ρυθμιζόμενες στροφές · κλιμακωτό ή κωνικό τρυπάνι (ή τρυπάνι μετάλλου τροχισμένο για πλαστικά) · ρετάλι ξύλου ως υπόστρωμα · σφιγκτήρες · ψεκαστήρι με νερό

1. Αφήστε την προστατευτική μεμβράνη πάνω στο φύλλο και σημειώστε πάνω της τη θέση της τρύπας. Μη χρησιμοποιήσετε πόντα, γιατί μπορεί να προκαλέσει ρωγμή.
2. Τοποθετήστε το φύλλο επίπεδα πάνω σε ρετάλι ξύλου και στερεώστε το με σφιγκτήρες.
3. Χρησιμοποιήστε κλιμακωτό ή κωνικό τρυπάνι. Ένα συνηθισμένο τρυπάνι μετάλλου μπορεί να πιάσει το πλεξιγκλάς και να το σπάσει, αν δεν έχει τροχιστεί για πλαστικά (γωνία αιχμής περίπου 60–90°).
4. Ξεκινήστε αργά, με χαμηλές στροφές, και ψύχετε το σημείο με λίγο νερό.
5. Λίγο πριν το τρυπάνι διαπεράσει την κάτω πλευρά, μειώστε την πίεση για να μη θρυμματιστεί η άκρη της τρύπας.
6. Ανοίξτε τις τρύπες μακριά από την ακμή και κάντε τις μεγαλύτερες από τη βίδα, ώστε το φύλλο να μπορεί να κινηθεί όταν αλλάζει η θερμοκρασία. Για μεγάλα πάνελ, συνιστάται απόσταση τουλάχιστον 40 mm από την ακμή και τρύπα 5–6 mm μεγαλύτερη από τη βίδα. Για μικρά κομμάτια, αφήστε ανάλογα γενναιόδωρη απόσταση. Μη βιδώνετε ποτέ απευθείας στο πλεξιγκλάς.
7. Λειάνετε την τρύπα και από τις δύο πλευρές.

Οδηγίες: Πώς να στερεώσετε φωτογραφία κάτω από πλεξιγκλάς σε αποστάτες

Μια φωτογραφία κάτω από διάφανο πλεξιγκλάς, στερεωμένο με χρωμιωμένους αποστάτες, μοιάζει να αιωρείται μπροστά από τον τοίχο. Για αυτή τη μέθοδο χρησιμοποιήστε διάφανο πλεξιγκλάς 3 mm.

Συμβουλές για την επεξεργασία πλεξιγκλάς

• Αφήστε την προστατευτική μεμβράνη πάνω στο φύλλο μέχρι να ολοκληρώσετε την εργασία. Σχεδιάζετε τις γραμμές πάνω στη μεμβράνη, ποτέ με ακίδα χάραξης απευθείας στην ακάλυπτη επιφάνεια.
• Για πριόνισμα, χρησιμοποιήστε λεπτά, ίσια δόντια και στερεώστε το φύλλο για να μη δονείται. Για σέγα, επιλέξτε λάμα με απόσταση δοντιών 2,5 mm και απενεργοποιήστε την κίνηση εκκρεμούς (τροχιακή κοπή). Η ψύξη με νερό βοηθά.
• Για εσωτερικό άνοιγμα (παράθυρο σε μοντέλο), ανοίξτε πρώτα σε κάθε γωνία μια τρύπα διαμέτρου τουλάχιστον 10 mm και έπειτα κόψτε από τρύπα σε τρύπα. Οι αιχμηρές γωνίες προκαλούν ρωγμές.
• Αν δεν έχετε πια τη μεμβράνη, καλύψτε το σημείο κοπής ή διάτρησης με ταινία συσκευασίας. Οι στενές λωρίδες σπάνε εύκολα, γι’ αυτό κόψτε πρώτα ένα μεγαλύτερο κομμάτι και χωρίστε το σε μικρότερα μετά.
• Για να γυαλίσετε την ακμή ώστε να μοιάζει με γυαλί, προχωρήστε σταδιακά: αφαιρέστε τα σημάδια του πριονιού, τρίψτε με νερό και κόκκους 80–240, έπειτα 400 και 600–1000, και τέλος γυαλίστε με πάστα ή αλοιφή αυτοκινήτου και μαλακό πανί. Αφήστε το γυάλισμα με φλόγα στους επαγγελματίες, γιατί δημιουργεί εσωτερική τάση στο φύλλο.
• Πριν από τη χάραξη με λέιζερ, δοκιμάστε το σε ρετάλι. Το χυτό πλεξιγκλάς δίνει καθαρό, λευκό ματ σημάδι, ενώ το εξηλασμένο δίνει πιο αχνό, διάφανο ή γκρίζο σημάδι. Έτσι μπορείτε να αναγνωρίσετε και τον τύπο του φύλλου.
• Η φωτεινή πινακίδα φωτίζει πιο έντονα όταν χαράζετε την πίσω πλευρά και αφήνετε λεία και γυαλισμένη την ακμή δίπλα στη λωρίδα LED.
• Κολλήστε το καθρεφτιζέ πλεξιγκλάς με κόλλα κατάλληλη για ακρυλικούς καθρέφτες (ουδέτερη σιλικόνη ή στόκο καθρεφτών), ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνεια. Οι κόλλες με διαλύτες μπορεί να καταστρέψουν την καθρεφτιζέ επίστρωση.

Καθαρισμός και αποθήκευση πλεξιγκλάς

Αποθηκεύετε τα φύλλα επίπεδα ή ελαφρώς κεκλιμένα, με την προστατευτική μεμβράνη στη θέση της, μακριά από θερμότητα και άμεσο ηλιακό φως. Μεταφέρετέ τα κρατώντας τα από τις ακμές και φορώντας γάντια, γιατί τα δακτυλικά αποτυπώματα και οι κόκκοι σκόνης γρατζουνίζουν την επιφάνεια. Για τον συνηθισμένο καθαρισμό, χρησιμοποιήστε χλιαρό νερό με λίγο απορρυπαντικό πιάτων και μαλακό πανί που δεν αφήνει χνούδι. Στο τέλος, περάστε το φύλλο με υγρό πανί μικροϊνών. Μην το σκουπίζετε ποτέ στεγνό. Ο κατασκευαστής επιτρέπει τη χρήση ισοπροπυλικής αλκοόλης μόνο για έντονη λιπαρότητα. Μην τη χρησιμοποιείτε ποτέ σε σημεία που έχουν κολληθεί, λυγιστεί ή τρυπηθεί, γιατί εκεί μπορεί να δημιουργηθούν λεπτές ρωγμές. Πριν κλείσετε την κορνίζα, περάστε το φύλλο με υγρό πανί μικροϊνών, ώστε ο στατικός ηλεκτρισμός να μην τραβήξει σκόνη πάνω στο έργο. Οι λεπτές γρατζουνιές αφαιρούνται με αλοιφή γυαλίσματος, ενώ οι βαθιές χρειάζονται σταδιακό τρίψιμο με όλο και λεπτότερο κόκκο. Κατά την τοποθέτηση μεγάλων πάνελ, αφήστε περιθώριο διαστολής τουλάχιστον 5 mm για κάθε μέτρο μήκους και πλάτους.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς να κόψετε πλεξιγκλάς στο σπίτι;

Χαράξτε φύλλα έως 3 mm με κοπίδι για πλεξιγκλάς με αγκιστρωτή λεπίδα, οδηγώντας το κατά μήκος μεταλλικού χάρακα — περίπου ένα πέρασμα για κάθε χιλιοστό πάχους — και σπάστε τα στην άκρη του τραπεζιού. Κόψτε φύλλο 5 mm με πριόνι με λεπτά δόντια. Προστατεύετε τα μάτια και τα χέρια σας.

Πώς να τρυπήσετε πλεξιγκλάς χωρίς να ραγίσει;

Χρησιμοποιήστε κλιμακωτό ή κωνικό τρυπάνι σε χαμηλές στροφές και στηρίξτε το φύλλο πάνω σε ρετάλι ξύλου. Ψύχετε με λίγο νερό, μειώστε την πίεση λίγο πριν διαπεράσει το τρυπάνι το φύλλο και ανοίξτε τρύπα μεγαλύτερη από τη βίδα.

Με τι να κολλήσετε πλεξιγκλάς;

Χρησιμοποιήστε κόλλα για ακρυλικό ή κόλλα με διαλύτη κατάλληλη για PMMA. Για την πιο καθαρή ένωση σε διάφανο πλεξιγκλάς, επιλέξτε πολυμεριζόμενη κόλλα που γεμίζει το κενό. Η κυανοακρυλική κόλλα στιγμής είναι κατάλληλη για μικρές ενώσεις ακριβείας, αλλά μπορεί να αφήσει λευκή θαμπάδα σε διάφανα κομμάτια. Για κόλληση σε μέταλλο ή γυαλί, χρησιμοποιήστε ουδέτερη σιλικόνη. Δείτε επίσης τις κόλλες χειροτεχνίας.

Με τι να καθαρίσετε το πλεξιγκλάς; Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε οινόπνευμα ή καθαριστικό τζαμιών;

Για τον συνηθισμένο καθαρισμό, αρκούν νερό με λίγο απορρυπαντικό και ένα πανί μικροϊνών. Μη χρησιμοποιείτε καθαριστικά τζαμιών με αμμωνία, ακετόνη ή διαλυτικά. Ο κατασκευαστής επιτρέπει ισοπροπυλική αλκοόλη μόνο για έντονη λιπαρότητα, όχι σε σημεία που έχουν κολληθεί, λυγιστεί ή τρυπηθεί.

Πλεξιγκλάς ή γυαλί για κορνίζα;

Το πλεξιγκλάς είναι περίπου κατά το ήμισυ ελαφρύτερο και δεν σπάει σε αιχμηρά θραύσματα, γι’ αυτό είναι κατάλληλο για παιδικά δωμάτια και για μεγάλες κορνίζες ή κορνίζες που μεταφέρονται. Γρατζουνίζεται όμως ευκολότερα και ο στατικός ηλεκτρισμός τραβάει τη σκόνη. Για έργα με παστέλ ή κάρβουνο, επιλέξτε καλύτερα γυαλί ή αντιστατικό πλεξιγκλάς και αφήστε μεγαλύτερη απόσταση από το έργο.

Προστατεύει το διάφανο πλεξιγκλάς από την υπεριώδη ακτινοβολία;

Το συνηθισμένο διάφανο πλεξιγκλάς δεν λειτουργεί αυτόματα ως φίλτρο UV. Σύμφωνα με την πρακτική κορνιζοποιίας, η υάλωση με προστασία UV πρέπει να μπλοκάρει τουλάχιστον το 97 % της υπεριώδους ακτινοβολίας στο εύρος 300–380 nm. Αυτό ισχύει μόνο για προϊόντα που πωλούνται ως φίλτρα UV. Γι’ αυτό κρεμάστε το έργο μακριά από το άμεσο ηλιακό φως.

Μπορείτε να λυγίσετε πλεξιγκλάς στο σπίτι;

Ναι, κατά μήκος μιας ευθείας γραμμής πάνω από θερμαντική ράβδο ή θερμαντήρα ταινίας, αφήνοντας απόσταση τουλάχιστον 1 cm από το θερμαντικό στοιχείο. Το εξηλασμένο πλεξιγκλάς είναι έτοιμο περίπου στους 150 °C και το χυτό στους 160 °C. Τότε λυγίζει χωρίς δύναμη. Λυγίστε το λίγο περισσότερο από την επιθυμητή γωνία και κρατήστε το στη θέση του μέχρι να κρυώσει κάτω από περίπου 60 °C.