Τεχνικές ζωγραφικής
Προσανατολιστείτε μαζί μας στον κόσμο των χρωμάτων λαδιού
Σήμερα θα σας εξηγήσουμε πώς λειτουργούν τα ελαιοχρώματα, τι σημαίνουν οι διάφορες ονομασίες στα σωληνάρια χρωμάτων και πώς να επιλέξετε τα κατάλληλα χρώματα για εσάς.
Ας ξεκινήσουμε με λίγη χημεία και φυσική. Αυτές οι ακριβείς επιστήμες είναι αναπόσπαστο κομμάτι του κόσμου της τέχνης, ακόμα κι αν δεν το φαντάζεστε με την πρώτη ματιά. Εξάλλου, η τέχνη είναι μια τόσο αφηρημένη έννοια. Ωστόσο, όλα γύρω μας υπόκεινται σε συγκεκριμένους κανόνες και νόμους – και αυτό ισχύει και για τα ελαιοχρώματα και τις χρωστικές ουσίες.
Φως και χρώμα
Το φως είναι μια συλλογή ενεργειακών σωματιδίων (φωτονίων) που κινούνται σε κύματα. Οι αισθητήρες στο ανθρώπινο μάτι μπορούν να ανιχνεύσουν συγκεκριμένα μήκη κύματος και ο ανθρώπινος εγκέφαλος ερμηνεύει αυτά τα μήκη κύματος ως διαφορετικά χρώματα.
Όταν το φως, το οποίο αποτελείται από όλα τα αντιληπτά μήκη κύματος, προσπίπτει στο μάτι, ο ανθρώπινος εγκέφαλος το ερμηνεύει ως λευκό ή κιτρινωπό-λευκό χρώμα. Τα χρώματα είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανθρώπινης όρασης.
Χρωστική ουσία (Pigment)
Μια χρωστική ουσία είναι μια ουσία ή υλικό που απορροφά ένα μέρος των μηκών κύματος και αντανακλά ένα άλλο μέρος.
Η χλωροφύλλη, για παράδειγμα, είναι μια χρωστική ουσία που βρίσκεται στα φυτά και είναι απαραίτητη για τη φωτοσύνθεση. Η χρωστική της χλωροφύλλης απορροφά μεγάλη ποσότητα μηκών κύματος, αλλά αντανακλά τα μήκη κύματος που ο εγκέφαλός μας αντιλαμβάνεται ως πράσινο. Αυτός είναι ο λόγος που βλέπουμε τα φυτά πράσινα.
Με άλλα λόγια: Μια χρωστική ουσία είναι μια ουσία που αλλάζει το χρώμα του φωτός μέσω της επιλεκτικής απορρόφησης μηκών κύματος.

Ελαιοχρώματα
Τα ελαιοχρώματα είναι χρωστικές ουσίες (ξηρή σκόνη) που αναμιγνύονται με ένα συνδετικό μέσο, συνήθως με λινέλαιο. Όταν το λινέλαιο έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο του αέρα, ξεκινά μια διαδικασία οξείδωσης (απορρόφηση ατόμων οξυγόνου) και πολυμερισμού (τα μόρια του λαδιού αντιδρούν για να σχηματίσουν πολυμερή και ενώνονται σε μεγαλύτερα μόρια του ίδιου είδους).
Είδη ελαιοχρωμάτων
Τα ελαιοχρώματα είναι συνήθως ένα μείγμα λαδιού με μια καθαρή χρωστική ουσία ή ένα μείγμα πολλών χρωστικών ουσιών, ωστόσο υπάρχουν και άλλοι τύποι:
Hue
Η ονομασία Hue (απόχρωση) σε ένα σωληνάριο χρώματος σημαίνει ότι η αναγραφόμενη χρωστική ουσία ΔΕΝ είναι η πραγματική χρωστική. Εάν μια χρωστική ουσία είναι τοξική ή πολύ ακριβή, ένας συνδυασμός άλλων χρωστικών μπορεί να οδηγήσει σε παρόμοιο αποτέλεσμα – με έναν ασφαλέστερο ή πιο οικονομικό τρόπο. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα είδος απομίμησης της αρχικής χρωστικής ουσίας.
Το κάδμιο, για παράδειγμα, είναι τοξικό και σπάνιο στη φύση, γι' αυτό και χρησιμοποιείται ελάχιστα στη σύγχρονη παραγωγή χρωστικών ουσιών.
Lake
Η ονομασία Lake (λάκα) σε ένα σωληνάριο χρώματος υποδηλώνει τη χρήση μιας χρωστικής ουσίας που παρασκευάζεται από στερεά αλεσμένα ορυκτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτά τα ελαιοχρώματα είναι λιγότερο ανθεκτικά στο φως. Η αντοχή στο φως μιας χρωστικής ουσίας υποδεικνύει πόσο ανθεκτική είναι στην άμεση έκθεση στο φως και πόσο χρόνο χρειάζεται για να ξεθωριάσει το χρώμα.


Πώς να επιλέξετε ελαιοχρώματα
Οι περισσότερες κορυφαίες μάρκες ελαιοχρωμάτων προσφέρουν τουλάχιστον δύο επίπεδα ποιότητας:
Ποιότητα σπουδαστική (Studienqualität) – Χρώματα με υψηλότερο ποσοστό πληρωτικών υλικών εκτός από τις χρωστικές και το λάδι. Γι' αυτό είναι πιο οικονομικά. Αυτά τα ελαιοχρώματα είναι εξαιρετικά για εξάσκηση και για τις πρώτες δοκιμές.
Ποιότητα καλλιτεχνική (Künstlerqualität) – Ελαιοχρώματα για επαγγελματικές απαιτήσεις, τα οποία είναι πιο ακριβά επειδή περιέχουν σημαντικά υψηλότερο ποσοστό χρωστικής ουσίας.
Αν ανοίγοντας ένα νέο σωληνάριο δείτε λίγο λάδι να έχει διαχωριστεί στην κορυφή, αυτό είναι συνήθως καλό σημάδι. Υποδηλώνει ότι το χρώμα αποτελείται αποκλειστικά από χρωστικές ουσίες και λάδι. Ορισμένες μάρκες προσθέτουν συνδετικά μέσα στο μείγμα για να κάνουν το ελαιοχρώμα λιγότερο ρευστό.

Πώς να ζωγραφίζετε σε στρώσεις
Η αρχή στεγνώματος των λαδομπογιών
Τα διαλυτικά και το νέφτι είναι πτητικές ουσίες. Η ανάμειξη των λαδομπογιών με διαλυτικό επιταχύνει τη διαδικασία στεγνώματος, καθώς το μείγμα περιέχει λιγότερο λάδι. Κατά τη ζωγραφική σε στρώσεις, κάθε νέα στρώση θα πρέπει να περιέχει λίγο περισσότερο λάδι.
Η ανώτερη στρώση χρώματος μπορεί να εμποδίσει ελαφρώς την παροχή αέρα προς τη στρώση που βρίσκεται από κάτω, επιβραδύνοντας έτσι τη διαδικασία στεγνώματος. Σε αυτή την περίπτωση, η επάνω στρώση σκληραίνει πιο γρήγορα από την κάτω. Εάν η κάτω στρώση στεγνώσει αργότερα, μπορεί να καταστρέψει την ήδη σκληρή επάνω στρώση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ρωγμές.
Επομένως, η επάνω στρώση θα πρέπει να είναι πιο πλούσια σε λάδι, πράγμα που σημαίνει ότι στεγνώνει πιο αργά. Η κάτω στρώση θα πρέπει να είναι πιο αραιή, να περιέχει λιγότερο λάδι και να εφαρμόζεται συνολικά πιο λεπτά, ώστε να σκληραίνει πιο γρήγορα. Επιπλέον, το λάδι καθιστά τη στρώση πιο εύκαμπτη, καθιστώντας την λιγότερο επιρρεπή σε ρωγμές.

Βασικές έννοιες της θεωρίας χρωμάτων
Απόχρωση (Hue) – Ο προσδιορισμός της χρωματικής ομάδας, π.χ. κόκκινο, πράσινο, μπλε κ.λπ. Με την ανάμειξη διαφορετικών ποσοτήτων μαύρου ή λευκού με μια συγκεκριμένη χρωστική ουσία προκύπτουν διαφορετικές αποχρώσεις.
Κορεσμός – Η καθαρότητα ή η ένταση μιας απόχρωσης.
Φωτεινότητα – Πόσο σκούρο ή ανοιχτό είναι ένα χρώμα (μια απόχρωση).
Τόνος – Η ανάμειξη διαφορετικών ποσοτήτων γκρι με μια συγκεκριμένη απόχρωση δημιουργεί διαφορετικούς τόνους.
Λαδομπογιές και τοξικότητα
Υπάρχουν τοξικές χρωστικές ουσίες, όπως για παράδειγμα το κοβάλτιο και το κάδμιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνιστάται η χρήση γαντιών. Πριν από την επαφή με τρόφιμα, πρέπει πάντα να πλένετε καλά τα χέρια σας.

Αν έχετε κατακτήσει τα βασικά και έχετε κατανοήσει την αρχή της ελαιογραφίας, ήρθε η ώρα να προμηθευτείτε τις πρώτες σας λαδομπογιές. Στο επόμενο άρθρο του blog θα ασχοληθούμε μαζί με την ανάμειξη των λαδομπογιών και θα συζητήσουμε τις βασικές τεχνικές ζωγραφικής. Μέχρι τότε, σας εύχομαι πολλή έμπνευση και χαρά στη ζωγραφική!
Με θερμούς χαιρετισμούς,
η δική σας Majka.